Mowa zen Alana Wattsa to pochwała nieszablonowego myślenia, zachęta do wyglądania poza ustalone ramy rzeczywistości i obcowania z bezpośredniością życia. Watts, błyskotliwie i z poczuciem humoru, wywraca do góry nogami nasze wyobrażenia o świecie, dzięki czemu tracimy złudzenia, lecz otwieramy się na czar i tajemniczość istnienia. Lektura jego tekstów pomaga nam zrozumieć, że to, co wydaje się nam oczywiste, wcale takim nie jest, a przed nami jeszcze wiele do odkrycia.
„Umysł człowieka nadaje sens życiu, przyglądając się mu poprzez ramy. Dopiero w ramach pewnych ograniczeń potrafi coś uchwycić: dobro i zło, sukces i porażkę, to, co ważne, i to, co nieważne. Konstruując ramy wyznaczane narodzinami i śmiercią, możemy przeżyć życie, które zdaje się nam być znaczące oraz osiągnąć coś w ten sposób w ograniczonym czasie. Gorzej, gdy wyglądamy poza te ramy, ponieważ nie ma nas przed narodzinami, a po śmierci jesteśmy tylko przelotnym wspomnieniem. W naszym ludzkim społeczeństwie nadajemy porządek istnieniu i komunikujemy się za pomocą ram. Utożsamiamy się dzięki wąskim ramom odniesień – takim jak to, że jestem człowiekiem, białym, mężczyzną, dorosłym, Amerykaninem, profesorem itd. Wykraczając poza nie ku temu, co nieludzkie – ssacze, biologiczne, istniejące – sprawiamy, że nasze ramy tracą na znaczeniu. Podobnie się dzieje, kiedy ich zakres radykalnie się zmniejsza i zaczynamy mówić o tkankach, komórkach, cząsteczkach, atomach, elektronach – wtedy również wcześniej przyjęte nazwy zaczynają tracić sens. A jednak mała czy duża, każda z tych nazw mających coś identyfikować w ostateczności odnosi się do ramy”.
"W dalszych rozdziałach prezentujemy syntezę Wattsowskiego spojrzenia na zen, adaptowaną z zapisów archiwalnych jego wykładów. Nie jest to opis ewolucji zenu, ale tego, jak przejawia się w życiu. Mamy tu więc do czynienia z przemyśleniami, opowieściami i doświadczeniami przekazywanymi przez autora na żywo w toku jego blisko czterdziestoletniej działalności wykładowczej. Dokonując wyboru tych wykładów zależało mi przede wszystkim na tym, by jak najpełniej uchwycić spontaniczny, niekontrolowany aspekt zenu, który sprawia, że dzieje się coś nadzwyczajnego."
fragment Wprowadzenia
Alan Watts (1915-1973)
brytyjski filozof, pisarz, teolog, popularyzator myśli Wschodu, jeden z najwybitniejszych badaczy doświadczeń mistycznych i pionierów badań nad odmiennymi stanami świadomości.
